वि. सं. २०४९ साल चैत्र २० गते (सहकारी दिवस) का दिन स्थापना भएको केन्द्रीय दुग्ध सहकारी संघ लिमिटेड नेपालले अहिले ३३ वर्ष उमेर पार गरेको छ । यो अवधीमा असंगठित दुग्ध किसानहरु संगठित हुँदै सहकारीमार्फत आफ्नो हकहित तथा अधिकारका लागि आवाज उठाउन सक्ने भएका छन् भने राज्यबाट प्राप्त हुने सेवा सुविधामा पहुँच पनि बढेको छ ।

सहकारी ऐन, २०४८ लागु भएपछि देशभर स्थापित सबै दुग्ध उत्पादक सहकारी संघ संस्थाहरूको केन्द्रीय स्तरको छाता संगठनको रुपमा यसले अनवरत रुपमा काम गरिरहेको छ । देशभरका ७७ मध्ये ६४ जिल्लाका १ हजार ७ सय भन्दा बढी दुग्ध उत्पादक सहकारी संस्थाहरू र ३७ वटा जिल्ला दुग्ध उत्पादक सहकारी संघ समेतको प्रतिनिधित्व गर्दछ । एक घर एक सदस्यको आधारमा, केन्द्रीय दुग्ध सहकारी संघ लिमिटेड नेपालमा ६ लाख घर परिवार प्रत्येक्ष रूपमा आवद्ध छन् । संघले स्थापना कालदेखि नै दुग्ध उत्पादक किसानहरुको क्षमता विकासका साथै हकहित तथा व्यवसाय प्रवर्द्धनमा पहल कदमी लिँदै आएको छ । 

संघले दुग्ध उत्पादक सहकारी संस्थाको नमुना विनियम तयार गरी देशका विभिन्न क्षेत्रमा सहकारी स्थापनाको लागि अभियान सञ्चालन गर्यो, जसको फलस्वरुप देशको ७७ वटा जिल्लामा समान रुपमा सञ्चालन गर्न सकिने थोरै व्यवसायहरु मध्ये दुग्ध व्यवसाय एक हो भनी स्थापित भएकोछ । केन्द्रीय संघले नीति बनाएरै दूधमा प्रतिलिटर अनुदान उपलब्ध गराउन नेपाल सरकारसमक्ष बहस पैरवी तथा अगुवाई गरिरहेको छ । त्यस्तै पशुधन (सुरक्षण) बीमा कार्यक्रम नेपाल ल्याउन र कार्यान्वयन सुरु गराउन पहल गरेको हो ।

हरेक वर्ष जुन १ तारिख अर्थात अन्तर्राष्ट्रिय दूध दिवसको अवसरमा राष्ट्रिय दूध दिवस मनाउन सुरुवात पनि गरेको हो । गुणस्तरीय दूधको उत्पादन असल अभ्यास कार्यक्रम देशैभर लागु गर्न अगुवाई गरिरहेको छ । कच्चा दूधको मुल्य बृद्धिका लागि नेपाल सरकारसँग बहस पैरवी गरी किसानलाई उचित मुल्य दिलाउन सकिएको अवस्था छ । दूध किसानको भुक्तानी वक्यौतालाई कम गर्दै दुधको नियमित भुक्तानीका लागि नेपार सरकार, दुग्ध विकास संस्थान तथा निजी डेरी उद्योगीहरुसँग निरन्तर पहल गरिरहेको छ । सरकारी तथा गैरसरकारी विभिन्न साझेदार निकायसँगको सहकार्यमा संघीय, प्रदेश तथा स्थानीय स्तरसम्म दुग्ध किसान, सहकारी संघ संस्थाको क्षमता विकास तथा हकहितका लागि संघले काम गरिरहेको छ । 

सरकारी अनुदान तथा सहुलियतहरु सहकारीमार्फत वास्तविक किसानसम्म पुर्याउन र किसानमैत्री नीति कार्यक्रम निर्माण तथा कार्यान्वयनका लागि संघले नेपाल सरकार समक्ष ध्यानाकर्षण पनि गराइरहेको छ । दूधको आन्तरिक खपत बढाउनुका साथै उत्पादन बढी भएको अवस्थामा विदेशी बजारको पहिचान तथा निर्यात प्रवर्द्धनका लागि पनि संघ प्रयासरत छ । 

अन्तिममा नेपाली किसानहरुको श्रमबाट उत्पादित स्वच्छ र गुणस्तरीय दूध तथा दुग्धजन्य पदार्थहरुको उपभोग गरी आफु र आफ्नो परिवारलाई स्वस्थ राख्नुका साथै नेपालको ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई समृद्ध बनाउन सहयोग गरिदिनुहुन पनि अनुरोध गर्दछु ।  

जय सहकारी !